Cáp thép cho khai thác mỏ và công nghiệp nặng

Cáp thép cho khai thác mỏ và công nghiệp nặng phải chịu được tải lớn, chu kỳ làm việc dày, mài mòn, rung, va đập và nhiều môi trường khắc nghiệt hơn cáp dùng cho công việc phổ thông. Khi lựa chọn cần xem đồng thời cấu trúc cáp, đường kính, lõi FC/IWRC, MBL, WLL, khả năng chống mài mòn, chịu uốn, chống ăn mòn và điều kiện máy thực tế, không nên chọn chỉ theo phi cáp.

Tại CapThepVN.com, với nhóm khách mỏ, nhà máy, cầu trục hay thiết bị nâng nặng, chúng tôi thường quan tâm nhiều tới chu kỳ làm việc và vị trí cáp chạy hơn là chỉ hỏi tải bao nhiêu tấn. Thật ra cùng nâng một tải nhưng một sợi chạy vài lần mỗi ngày và một sợi chạy liên tục cả ca là hai bài toán rất khác nhau.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG LÀ LOẠI CÁP NHƯ THẾ NÀO?

Cáp thép cho khai thác mỏ và công nghiệp nặng là các dòng dây cáp thép được lựa chọn cho hệ thống nâng, kéo, vận chuyển hoặc thiết bị công nghiệp có tải trọng và cường độ làm việc cao.

Một số yêu cầu thường gặp gồm:

• Chịu tải lớn.
• Chịu tải lặp lại nhiều chu kỳ.
• Chống mài mòn.
• Chịu uốn qua tang và puly.
• Chịu rung.
• Chống ép bẹt.
• Hoạt động trong bụi bẩn.
• Làm việc ngoài trời.
• Chống ăn mòn trong môi trường ẩm.
• Duy trì độ ổn định khi vận hành liên tục.

Trong ngành mỏ, dây cáp còn có thể làm việc trên các hệ thống hoist, tời, thiết bị kéo, cơ cấu nâng hoặc các máy chuyên dụng.

Vậy nên chữ “chịu tải cao” mới chỉ là một phần.

Cáp phải chịu được cách mà tải đó tác động lên nó trong hàng nghìn, thậm chí rất nhiều chu kỳ làm việc.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG ĐƯỢC DÙNG Ở NHỮNG ĐÂU?

Cáp thép công nghiệp nặng được sử dụng khá rộng trong hệ thống nâng, kéo và vận chuyển vật liệu.

Các ứng dụng có thể gặp:

• Hệ thống tời mỏ.
• Thiết bị nâng trong hầm.
• Hệ thống hoist.
• Cầu trục nhà máy.
• Cổng trục.
• Tời kéo công nghiệp.
• Cẩu hàng.
• Máy khai thác.
• Bốc dỡ quặng.
• Nhà máy thép.
• Nhà máy xi măng.
• Nhà máy nhiệt điện.
• Thủy điện.
• Xưởng cơ khí nặng.
• Cầu cảng.
• Kho vật liệu lớn.

Với từng máy, cấu trúc cáp cần lựa chọn khác nhau.

Không nên thấy cùng là “cáp công nghiệp” rồi dùng thay cho nhau.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CẦN NHỮNG ĐẶC TÍNH GÌ?

Cáp thép cho khai thác mỏ cần cân bằng ít nhất bốn đặc tính: chịu lực, chống mài mòn, chịu uốn và chống biến dạng.

Có thể hiểu như sau:

Khả năng chịu lực

Cáp phải đáp ứng tải làm việc của thiết bị cùng hệ số thiết kế phù hợp.

Khả năng chống mài mòn

Rất quan trọng với cáp thường xuyên tiếp xúc:

• Puly.
• Tang.
• Con lăn.
• Bề mặt dẫn hướng.

Khả năng chịu mỏi uốn

Mỗi lần cáp chạy qua puly là các sợi thép bị uốn.

Nếu hoạt động liên tục, mỏi uốn có thể trở thành nguyên nhân chính khiến cáp xuống cấp.

Khả năng chống ép

Ở tang nhiều lớp hoặc vị trí tải lớn, cáp có thể bị các lớp phía trên ép vào.

Lúc này lõi và cấu trúc cáp rất quan trọng.

Nói thật, một sợi chịu lực rất cao nhưng dễ bị dập trên tang chưa chắc là lựa chọn tốt cho máy hoạt động nặng.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG NÊN DÙNG LÕI FC HAY IWRC?

Trong nhiều ứng dụng tải nặng, cáp lõi thép IWRC thường được cân nhắc vì khả năng chịu lực và chống ép tốt hơn so với cấu hình lõi sợi tương đương.

IWRC – Independent Wire Rope Core là lõi cáp thép độc lập.

Một số ưu điểm thường được quan tâm:

• Độ ổn định cấu trúc tốt.
• Chịu ép tốt.
• Khả năng chịu tải cao.
• Phù hợp môi trường làm việc nặng.

Trong khi đó FC – Fiber Core thường có:

• Độ mềm tốt.
• Trọng lượng nhẹ hơn.
• Khả năng giữ chất bôi trơn trong lõi.

Không có nghĩa là ngành mỏ lúc nào cũng phải dùng IWRC.

Nếu thiết bị được thiết kế cho FC thì vẫn phải theo thiết kế.

Đừng tự đổi lõi chỉ vì nghĩ lõi thép chắc hơn.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG NÊN CHỌN 6X19, 6X36 HAY 6X37?

Không có cấu trúc duy nhất tốt nhất cho mọi thiết bị, nhưng 6×19, 6×36 và 6×37 là các nhóm cấu trúc thường được cân nhắc tùy yêu cầu chống mòn hay độ linh hoạt.

Có thể hiểu theo xu hướng chung:

Cáp thép 6×19

• Sợi thành phần thường lớn hơn.
• Khả năng chống mài mòn tốt.
• Độ mềm vừa phải.

Cáp thép 6×36

• Nhiều sợi nhỏ hơn.
• Mềm hơn.
• Chịu uốn tốt hơn.

Cáp thép 6×37

• Khá linh hoạt.
• Phù hợp với nhiều hệ thống thường xuyên uốn qua puly.

Nếu thiết bị làm việc ở môi trường:

• Ma sát cao.
• Ít uốn.

thì yêu cầu khác với cáp:

• Chạy tốc độ cao.
• Đổi hướng nhiều.
• Uốn liên tục qua puly.

Vậy nên chọn cấu trúc phải dựa trên vị trí làm việc của cáp.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ CẦN DÙNG CÁP CHỐNG XOẮN KHÔNG?

Có thể cần cáp chống xoắn khi thiết bị có chiều cao nâng lớn hoặc tải treo có xu hướng xoay.

Các cấu trúc thường được nhắc đến gồm:

• Cáp chống xoắn 19×7.
• Cáp chống xoắn 35×7.

Cáp chống xoắn được thiết kế để giảm mô-men xoắn sinh ra trong quá trình làm việc.

Loại này thường đáng cân nhắc cho:

• Cần cẩu.
• Cẩu tháp.
• Một số hệ thống nâng sâu.
• Thiết bị nâng tải treo tự do.

Nhưng không phải cứ ngành mỏ là dùng 19×7 hoặc 35×7.

Phải kiểm tra thiết bị.

Dùng cáp chống xoắn sai ứng dụng cũng không đem lại lợi ích.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CẦN CHỌN TẢI TRỌNG THẾ NÀO?

Cáp thép công nghiệp nặng phải được chọn theo tải trọng làm việc và thông số kỹ thuật của đúng loại cáp, không được lấy tải phá hủy làm tải vận hành.

Các thông số nên phân biệt:

• MBL – Minimum Breaking Load: tải phá hủy tối thiểu.
• WLL – Working Load Limit: giới hạn tải làm việc trong cấu hình được xác định.
• Hệ số thiết kế.
• Tải động.
• Tải giật.

Nếu một sợi có MBL 30 tấn thì không có nghĩa:

“Nâng 25 tấn vẫn còn dư 5 tấn.”

Đây là cách hiểu sai.

Trong máy khai thác hoặc thiết bị công nghiệp nặng, tải thực tế còn thay đổi do:

• Gia tốc.
• Dừng máy.
• Giật tải.
• Vật liệu bị mắc.
• Rung.
• Tải dịch chuyển.

Vậy nên phải tuân thủ đúng thông số thiết kế máy.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ CẦN TÍNH TẢI ĐỘNG KHÔNG?

Có. Tải động là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống công nghiệp nặng.

Một vật nặng 10 tấn đứng yên không tạo điều kiện tải giống vật 10 tấn:

• Đang tăng tốc.
• Đang giảm tốc.
• Đột ngột bị giật.
• Đang rung.
• Bị mắc rồi bung ra.

Trong các hệ thống khai thác mỏ, tải thay đổi liên tục có thể làm cáp chịu lực cao hơn nhiều so với tải trọng tĩnh.

Vậy nên:

• Tránh shock load.
• Vận hành đúng tốc độ.
• Kiểm soát tăng giảm tốc.
• Theo dõi phanh.
• Kiểm tra tang và puly.

Đừng dùng hệ số an toàn như phần tải dự phòng để bù cho vận hành sai.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG BỊ ẢNH HƯỞNG BỞI PULY NHƯ THẾ NÀO?

Puly ảnh hưởng trực tiếp tới tuổi thọ cáp thép khai thác mỏ, đặc biệt với cáp chạy liên tục.

Nếu puly quá nhỏ:

• Cáp bị uốn gắt.
• Sợi thép mỏi nhanh.
• Xuất hiện đứt sợi.
• Tuổi thọ giảm.

Ngoài đường kính puly, còn phải kiểm tra:

• Rãnh puly.
• Độ mòn rãnh.
• Độ lệch hướng.
• Tình trạng bạc đạn.
• Sự căn chỉnh.

Puly mòn không đều có thể bóp hoặc cọ cáp.

Đôi khi khách đổi cáp liên tục nhưng vẫn hỏng cùng một vị trí.

Lúc đó không hẳn lỗi nằm ở cáp.

Có thể chính puly đang phá cáp.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG BỊ ẢNH HƯỞNG BỞI TANG CUỐN NHƯ THẾ NÀO?

Tang cuốn có thể gây mài mòn, dập hoặc chồng cáp nếu thiết kế và cách cuốn không phù hợp.

Đặc biệt ở tang nhiều lớp, cáp có thể chịu:

• Áp lực xuyên lớp.
• Cọ xát.
• Cắt chéo.
• Dập tại vị trí crossover.

Những điểm nên quan sát:

• Cáp có xếp lớp đều không.
• Có chồng cáp không.
• Rãnh tang có phù hợp không.
• Cáp có bị ép bẹt không.
• Vị trí chuyển lớp có mòn nhanh không.

Trong tài liệu kiểm tra cáp nâng mỏ, MSHA đặc biệt chú ý các vùng ứng suất như nơi cáp rời tang, drum crossover và vùng chuyển lớp vì đây là những khu vực dễ xảy ra mài mòn hoặc hư hỏng.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ CẦN CHỐNG ĂN MÒN KHÔNG?

Có. Ăn mòn cáp thép là vấn đề đáng quan tâm trong mỏ ẩm, hầm sâu, khu vực ngoài trời hoặc môi trường chứa nước và hóa chất.

Có thể cân nhắc:

• Cáp thép mạ kẽm.
• Hệ bôi trơn phù hợp.
• Cáp được thiết kế cho môi trường ăn mòn.
• Kiểm tra định kỳ sâu hơn.

Điểm khó là ăn mòn bên trong không phải lúc nào nhìn bằng mắt cũng thấy.

MSHA từng cảnh báo có trường hợp cáp hoist bị ăn mòn, rỗ nghiêm trọng ở phần bên trong mà các kiểm tra thông thường trước đó không phát hiện được.

Vậy nên với môi trường mỏ, kiểm tra mặt ngoài thôi đôi khi chưa đủ.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ CẦN NDT KHÔNG?

Với các hệ thống cáp hoist quan trọng trong khai thác mỏ, NDT – kiểm tra không phá hủy có thể giúp phát hiện suy giảm bên trong mà mắt thường khó nhận biết.

Một số phương pháp dùng tín hiệu từ hoặc siêu âm có thể hỗ trợ đánh giá:

• Giảm tiết diện kim loại.
• Ăn mòn.
• Đứt sợi.
• Khuyết tật bên trong.

MSHA khuyến nghị sử dụng kiểm tra không phá hủy trong các đợt kiểm tra định kỳ đối với cáp hoist mỏ để phát hiện wear, corrosion, distortion, broken wires và loss of metallic area.

Tuy nhiên NDT không thay thế hoàn toàn kiểm tra bằng mắt.

Hai phương pháp bổ trợ cho nhau.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CẦN KIỂM TRA NHỮNG VỊ TRÍ NÀO KỸ NHẤT?

Những vị trí chịu ứng suất cao cần được chú ý nhiều hơn phần cáp làm việc bình thường.

Các điểm nên kiểm tra kỹ:

• Gần đầu cáp.
• Vùng cáp rời tang.
• Drum crossover.
• Vùng chuyển lớp.
• Nơi cáp thường dừng trên puly.
• Vị trí chịu uốn liên tục.
• Điểm tiếp xúc con lăn.
• Khu vực dễ dính nước hoặc hóa chất.

MSHA nhấn mạnh việc kiểm tra các vùng stress point như gần đầu nối, nơi cáp nằm trên sheave, nơi cáp rời tang và vùng chuyển lớp vì đây thường là nơi mài mòn và đứt sợi xuất hiện sớm.

Thật ra một sợi cáp không xuống cấp đều từ đầu tới cuối.

Nó thường hỏng trước ở vài vùng đặc biệt.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ NHỮNG DẤU HIỆU HƯ HỎNG NÀO?

Các dấu hiệu cần chú ý gồm:

• Đứt sợi.
• Mòn dây ngoài.
• Ăn mòn.
• Giảm đường kính.
• Gập cáp.
• Birdcage.
• Dập bẹt.
• Bung tao.
• Lõi trồi ra.
• Biến dạng.
• Tổn thương do nhiệt.
• Mất bôi trơn.

Đừng chỉ tìm sợi thép bị đứt.

MSHA lưu ý cáp mỏ còn có thể suy giảm do ăn mòn, biến dạng và mất diện tích tiết diện kim loại, trong đó một số hư hỏng nội bộ khó phát hiện chỉ bằng kiểm tra trực quan.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG BỊ GIẢM ĐƯỜNG KÍNH CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Có. Giảm đường kính bất thường có thể cho thấy cáp bị mài mòn, ép, suy giảm lõi hoặc mất tiết diện kim loại.

Khi đưa cáp mới vào sử dụng, nên có số đo ban đầu để theo dõi.

MSHA cũng đề cập việc thiết lập số đo đường kính cơ sở của cáp mới để so sánh mức giảm đường kính trong quá trình sử dụng. (MSHA)

Cách làm thực tế:

1. Đo cáp mới.
2. Ghi lại vị trí.
3. Đo lại định kỳ.
4. So xu hướng giảm.
5. Kết hợp quan sát sợi đứt và mòn.

Đừng đợi cáp “nhỏ đi thấy rõ bằng mắt” mới kiểm tra.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ CẦN BÔI TRƠN THƯỜNG XUYÊN KHÔNG?

Có. Bôi trơn cáp thép công nghiệp giúp hạn chế ma sát giữa các sợi và hỗ trợ chống ăn mòn.

Trong khai thác mỏ, chất bôi trơn rất quan trọng vì môi trường thường:

• Bụi.
• Ẩm.
• Có nước.
• Cường độ làm việc cao.

Nhưng cũng không phải cứ quét thật nhiều dầu lên mặt ngoài là được.

Chất bôi trơn cần thâm nhập vào cấu trúc dây và phù hợp với loại cáp.

MSHA khuyến nghị tuân thủ hướng dẫn bôi trơn của nhà sản xuất và duy trì chất bôi trơn tới phần lõi khi cần.

Vậy nên nên dùng đúng vật liệu bôi trơn.

Không tận dụng dầu nhớt bất kỳ.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ TUỔI THỌ BAO LÂU?

Không có một con số cố định cho tuổi thọ cáp thép khai thác mỏ.

Nó phụ thuộc rất mạnh vào:

• Chu kỳ làm việc.
• Tải.
• Tốc độ.
• Puly.
• Tang.
• Bôi trơn.
• Ăn mòn.
• Mài mòn.
• Chất lượng lắp đặt.
• Môi trường.

Hai sợi cùng hãng, cùng phi có thể có tuổi thọ rất khác nhau trên hai máy.

Một máy:

• Puly chuẩn.
• Tang đẹp.
• Không shock load.

Cáp có thể làm việc khá lâu.

Máy khác:

• Puly mòn.
• Tang chồng cáp.
• Môi trường ẩm.
• Chạy liên tục.

Cáp xuống rất nhanh.

Vậy nên không nên thay cáp chỉ theo lịch thời gian cứng.

Cần kết hợp thời gian với kiểm tra tình trạng và tiêu chí loại bỏ.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ CẦN CO CQ KHÔNG?

Với dự án công nghiệp và mỏ lớn, CO CQ cáp thép thường rất hữu ích trong việc kiểm tra xuất xứ, chất lượng và hồ sơ vật tư.

Nên đối chiếu:

• Nhà sản xuất.
• Xuất xứ.
• Cấu trúc.
• Đường kính.
• FC/IWRC.
• Cấp bền.
• MBL.
• Tiêu chuẩn.
• Số lô.

Nếu thiết bị yêu cầu một cấp cáp cụ thể mà CQ thể hiện thông số khác thì không nên bỏ qua.

Có CO CQ là tốt.

Nhưng CO CQ phải đúng với cuộn cáp đang lắp mới có ý nghĩa.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG NÊN CHỌN HÀN QUỐC, TRUNG QUỐC HAY LIÊN DOANH?

Có thể sử dụng cáp thép Hàn Quốc, Trung Quốc hoặc liên doanh nếu đúng thông số, nhưng với thiết bị làm việc nặng nên ưu tiên độ ổn định và hồ sơ kỹ thuật trước giá.

Có thể cân nhắc:

Cáp Hàn Quốc

Phù hợp khi:

• Máy chạy nhiều.
• Yêu cầu hồ sơ kỹ.
• Ưu tiên độ ổn định.

Cáp Trung Quốc

Phù hợp khi:

• Cần nhiều cấu hình.
• Muốn tối ưu chi phí.
• Chọn được nhà sản xuất rõ ràng.

Cáp liên doanh

Phù hợp khi:

• Công việc không quá đặc thù.
• Cần cân bằng ngân sách.
• Có thông số phù hợp.

Đừng chọn theo quốc gia trước.

Hãy chọn đúng cấu trúc và tải trước.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG NÊN MUA THEO GIÁ HAY TUỔI THỌ?

Với máy công nghiệp chạy liên tục, nên tính tổng chi phí vòng đời thay vì chỉ nhìn giá mua cáp.

Có thể hình dung:

Tổng chi phí = Giá cáp + Công thay + Thời gian dừng máy + Rủi ro sản xuất

Ví dụ cáp rẻ hơn 10%.

Nhưng nếu phải thay sớm hơn và dừng dây chuyền 4 giờ thì phần tiết kiệm đó có thể không đáng bao nhiêu.

Trong khai thác mỏ, dừng thiết bị còn ảnh hưởng:

• Sản lượng.
• Nhân công.
• Kế hoạch vận hành.
• Thiết bị phía sau.

Nên với thiết bị quan trọng, độ ổn định thường đáng tiền hơn.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG THEO HOWTO 8 BƯỚC NÊN CHỌN NHƯ THẾ NÀO?

Đây là phần HowTo có thể đưa vào Table of Contents.

Bước 1: Xác định thiết bị

Cáp dùng cho:

• Hoist.
• Tời.
• Cầu trục.
• Máy khai thác.
• Cẩu.
• Hệ thống vận chuyển.

Bước 2: Xác định tải thực tế

Lấy tải lớn nhất có thể xuất hiện, không lấy tải trung bình.

Bước 3: Xác định chu kỳ làm việc

Hỏi:

• Bao nhiêu lần nâng/giờ?
• Máy chạy bao nhiêu giờ/ngày?
• Tải thay đổi ra sao?

Bước 4: Kiểm tra tang và puly

Xem:

• Đường kính.
• Rãnh.
• Mức mòn.
• Số lớp cuốn.

Bước 5: Chọn cấu trúc cáp

Cân nhắc:

• 6×19.
• 6×36.
• 6×37.
• 19×7.
• 35×7.

Bước 6: Chọn lõi

Xác định FC hay IWRC theo thiết kế và môi trường làm việc.

Bước 7: Kiểm tra MBL và hồ sơ

Xem:

• MBL.
• Cấp bền.
• Catalogue.
• CO CQ nếu yêu cầu.

Bước 8: Xây lịch kiểm tra

Theo dõi:

• Đường kính.
• Mài mòn.
• Đứt sợi.
• Ăn mòn.
• Bôi trơn.

Với cáp quan trọng, cân nhắc NDT theo yêu cầu kỹ thuật và quy định áp dụng.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ CHECKLIST KIỂM TRA NHANH NÀO?

Trước khi vận hành nên kiểm tra:

• Cáp có đứt sợi không?
• Có bị gỉ không?
• Đường kính có giảm không?
• Cáp có bị bẹt không?
• Có birdcage không?
• Có bung tao không?
• Dầu bôi trơn còn đủ không?
• Puly có mòn không?
• Tang có chồng cáp không?
• Đầu cáp có biến dạng không?
• Móc và phụ kiện có đạt không?

Với cáp hoist trong mỏ, MSHA khuyến nghị theo dõi kỹ các dấu hiệu wear, corrosion, distortion, broken wires và loss of metallic area.

Đây là những điểm nhìn đơn giản nhưng rất đáng làm đều đặn.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG CÓ NHỮNG SAI LẦM NÀO THƯỜNG GẶP?

Những lỗi cần tránh gồm:

1. Chọn cáp theo phi.
2. Chỉ nhìn tải tĩnh.
3. Không tính chu kỳ làm việc.
4. Không xem puly.
5. Không kiểm tra tang.
6. Chọn FC/IWRC theo cảm tính.
7. Dùng cáp thường thay cáp chống xoắn.
8. Lấy MBL làm tải nâng.
9. Không kiểm tra vùng crossover.
10. Bỏ qua ăn mòn bên trong.
11. Không bôi trơn.
12. Dùng sai dầu.
13. Chỉ kiểm tra bằng mắt ở hệ thống rủi ro cao.
14. Không ghi lại đường kính ban đầu.
15. Cố dùng cáp đã birdcage.
16. Mua theo giá rẻ nhất.
17. Không kiểm tra hồ sơ kỹ thuật.

Nói thật, nhiều trường hợp cáp hỏng sớm không phải vì cáp “dở”.

Mà vì cáp đúng loại nhưng chạy trên hệ thống đang có vấn đề.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG – FAQPAGE GỒM NHỮNG CÂU HỎI NÀO?

Cáp thép nào dùng cho khai thác mỏ?

Không có một loại duy nhất. Có thể sử dụng các cấu trúc như 6×19, 6×36, 6×37 hoặc cáp chống xoắn tùy thiết bị.

Cáp khai thác mỏ nên dùng FC hay IWRC?

Nhiều ứng dụng nặng ưu tiên IWRC nhưng phải theo thiết kế của thiết bị.

Cáp 6×36 có dùng trong công nghiệp nặng được không?

Có, nếu đường kính, cấp bền, lõi và tải trọng phù hợp.

Cáp 6×19 có phù hợp khai thác mỏ không?

Có thể phù hợp với một số ứng dụng ưu tiên chống mài mòn, nhưng không dùng mặc định cho mọi máy.

Khi nào cần cáp chống xoắn?

Khi hệ thống có tải treo dễ xoay hoặc thiết kế máy yêu cầu rotation-resistant rope.

Cáp mỏ có cần mạ kẽm không?

Phụ thuộc môi trường. Môi trường ẩm và ăn mòn có thể cần giải pháp chống ăn mòn tốt hơn.

MBL có phải tải làm việc không?

Không. MBL là lực kéo đứt tối thiểu.

Cáp khai thác mỏ phải kiểm tra bao lâu một lần?

Tần suất phải theo quy định áp dụng, nhà sản xuất và mức độ sử dụng. Các hệ thống hoist mỏ có thể có yêu cầu kiểm tra đặc biệt nghiêm ngặt.

NDT dây cáp là gì?

NDT là kiểm tra không phá hủy nhằm hỗ trợ phát hiện các khuyết tật bên trong cáp.

NDT có thay kiểm tra bằng mắt không?

Không. MSHA nhấn mạnh NDT bổ sung cho kiểm tra trực quan chứ không thay thế hoàn toàn.

Cáp bị giảm đường kính có nguy hiểm không?

Có thể. Đây là dấu hiệu cần đánh giá mài mòn, suy giảm lõi hoặc mất tiết diện.

Cáp bị birdcage có dùng tiếp được không?

Không nên tiếp tục sử dụng trước khi được đánh giá theo tiêu chí kỹ thuật phù hợp.

Vì sao cáp mỏ nhanh đứt sợi?

Các nguyên nhân có thể gồm mỏi uốn, puly nhỏ, mài mòn, quá tải, shock load và bôi trơn kém.

Vì sao cáp thường hỏng tại vị trí rời tang?

Đây là vùng chịu uốn, ma sát và ứng suất lặp lại cao.

Cáp Hàn Quốc có phù hợp công nghiệp nặng hơn không?

Có thể là lựa chọn tốt nếu đúng thông số, nhưng xuất xứ không thay thế việc kiểm tra cấu trúc, MBL và điều kiện máy.

CÁP THÉP CHO KHAI THÁC MỎ VÀ CÔNG NGHIỆP NẶNG NÊN NHỚ ĐIỀU GÌ CUỐI CÙNG?

Cáp thép cho khai thác mỏ và công nghiệp nặng không nên được chọn theo một tiêu chí duy nhất như đường kính, xuất xứ hay tải kéo đứt. Phải xem cả tải làm việc, chu kỳ vận hành, cấu trúc cáp, lõi, puly, tang cuốn, độ mài mòn, môi trường và phương án kiểm tra trong suốt quá trình sử dụng.

Nếu phải rút gọn thành một checklist thì CapThepVN sẽ ưu tiên:

1. Đúng máy.
2. Đúng cấu trúc.
3. Đúng đường kính.
4. Đúng lõi.
5. Đủ tải.
6. Phù hợp puly và tang.
7. Chịu được môi trường.
8. Có hồ sơ kỹ thuật.
9. Có kế hoạch kiểm tra.

Đừng chỉ hỏi:

“Cáp này nâng được bao nhiêu tấn?”

Hãy hỏi thêm:

“Nó phải nâng tải đó bao nhiêu lần một ngày, chạy qua puly nào, cuốn trên tang ra sao và làm việc trong môi trường gì?”

Đó mới là câu hỏi sát với cáp thép công nghiệp nặng.

Tại CapThepVN.com, nếu khách thay cáp cho tời, cầu trục, hoist hoặc hệ thống khai thác, thông tin hữu ích nhất thường là ảnh tem cáp cũ, ảnh tang, ảnh puly và thông số thiết bị. Có đủ mấy thứ đó thì việc chọn cáp chính xác hơn rất nhiều.

Với ngành mỏ, kiểm tra cũng không nên dừng ở bề mặt. MSHA đã cảnh báo rằng các khuyết tật như ăn mòn hoặc mất tiết diện kim loại có thể tồn tại bên trong cáp và khuyến nghị kết hợp kiểm tra trực quan với các phương pháp NDT phù hợp ở những hệ thống hoist quan trọng.

Cáp tốt là chưa đủ. Cáp phải đúng thiết bị, được lắp đúng và được kiểm tra đúng cách mới thực sự phù hợp cho khai thác mỏ và công nghiệp nặng.

Lưu ý kỹ thuật: Nội dung trên cung cấp nguyên tắc lựa chọn và kiểm tra chung. Với cáp dùng cho hoist mỏ, thiết bị nâng người, cầu trục, cần cẩu hoặc hệ thống có rủi ro cao, cần tuân thủ nhà sản xuất thiết bị, nhà sản xuất dây cáp, tiêu chuẩn và quy định an toàn áp dụng tại nơi vận hành.