Cáp thép bị gỉ có sử dụng được không?

Cáp thép bị gỉ không đồng nghĩa lúc nào cũng phải loại bỏ ngay, nhưng cũng không thể tiếp tục sử dụng chỉ vì cáp chưa đứt. Mức độ ăn mòn, vị trí gỉ, pitting, giảm đường kính, dây con bị đứt và tình trạng bên trong phải được kiểm tra. Với sling hoặc cáp cầu trục, tiêu chí xử lý còn phụ thuộc tiêu chuẩn và loại thiết bị.

Cáp thép bị gỉ có tiếp tục sử dụng được không?

Câu trả lời là: có thể trong một số trường hợp ăn mòn bề mặt rất nhẹ, nhưng chỉ sau khi cáp được kiểm tra và xác nhận chưa đạt tiêu chí loại bỏ theo tiêu chuẩn, nhà sản xuất hoặc quy trình kỹ thuật áp dụng.

Không nên sử dụng cách đánh giá đơn giản như:

– Gỉ nhẹ thì dùng.
– Gỉ đỏ thì thay.
– Chưa đứt dây thì vẫn an toàn.
– Bôi thêm mỡ là sử dụng tiếp được.
– Cáp còn đủ đường kính ngoài thì không có vấn đề.

Ăn mòn wire rope phức tạp hơn vì cáp được tạo thành từ nhiều dây thép và nhiều tao. Phần bên ngoài có thể nhìn tương đối bình thường trong khi giữa các tao hoặc gần lõi đã xuất hiện corrosion.

Đối với wire-rope sling, hướng dẫn của OSHA liệt kê severe corrosion của rope, end attachments hoặc fittings là tình trạng phải loại sling khỏi sử dụng ngay. Với crane rope, significant corrosion được xếp vào nhóm apparent deficiencies cần được competent person đánh giá.

Vì sao gỉ làm cáp thép trở nên nguy hiểm?

Ăn mòn là quá trình làm mất dần vật liệu kim loại. Khi dây thép bị ăn mòn, tiết diện thực tế chịu lực giảm xuống.

Ngoài việc mất vật liệu, corrosion còn có thể tạo ra các hố nhỏ trên bề mặt gọi là pitting. Những hố này tạo vùng tập trung ứng suất và có thể thúc đẩy quá trình hình thành vết nứt mỏi.

Đối với wire rope đang chạy liên tục trên puly, quá trình hư hỏng thường là sự kết hợp của:

– Corrosion.
– Mài mòn.
– Mỏi uốn.
– Ma sát giữa các dây.
– Broken wires.
– Giảm đường kính.
– Suy giảm chất bôi trơn.

Đây là lý do một rope bị gỉ có thể suy giảm nhanh hơn nhiều so với việc chỉ mất một lớp màu trên bề mặt.

Cần phân biệt gỉ bề mặt và ăn mòn nghiêm trọng

Gỉ bề mặt nhẹ

Có những trường hợp rope xuất hiện màu nâu hoặc lớp oxidation nhẹ sau thời gian tiếp xúc không khí ẩm nhưng dây ngoài chưa có pitting đáng kể, chưa giảm đường kính bất thường và rope vẫn giữ nguyên kết cấu.

Trường hợp này chưa đủ cơ sở để kết luận rope phải loại ngay.

Tuy nhiên vẫn phải:

– Làm sạch phù hợp.
– Kiểm tra đường kính.
– Kiểm tra broken wires.
– Quan sát vùng giữa các tao.
– Kiểm tra lubricant.
– Đối chiếu tiêu chí inspection áp dụng.

Không nên chỉ lau sạch lớp gỉ rồi tiếp tục sử dụng mà không đánh giá kỹ hơn.

Ăn mòn có pitting

Pitting là tình trạng bề mặt dây thép xuất hiện các hố ăn mòn cục bộ. Dạng này đáng lo ngại hơn một lớp oxidation đều vì tiết diện tại từng điểm có thể giảm mạnh.

Quan sát bằng mắt có thể thấy:

– Bề mặt dây thép sần.
– Các điểm lõm nhỏ.
– Mép hố ăn mòn sắc.
– Dây thép mất độ tròn ban đầu.
– Gỉ tập trung tại một số vùng.

Pitting đặc biệt nguy hiểm trên rope chịu uốn nhiều vì vùng lõm có thể trở thành điểm khởi đầu của fatigue crack.

Ăn mòn nặng

Corrosion nghiêm trọng thường đi kèm một hoặc nhiều dấu hiệu:

– Dây ngoài bị rỗ sâu.
– Đường kính rope giảm.
– Broken wires xuất hiện.
– Cáp cứng bất thường.
– Các tao không còn dịch chuyển tự nhiên.
– Gỉ đóng thành lớp giữa các tao.
– End fitting bị ăn mòn.
– Rope mất lubricant nghiêm trọng.

Với wire-rope sling, severe corrosion là một trong những điều kiện OSHA hướng dẫn phải remove from service.

Ăn mòn bên trong cáp nguy hiểm hơn gỉ bên ngoài như thế nào?

Wire rope không phải một thanh thép đặc. Giữa các dây, giữa các tao và giữa tao với lõi tồn tại các khe nhỏ.

Nước, hơi ẩm hoặc chất ăn mòn có thể xâm nhập vào những khu vực này.

Vấn đề là người kiểm tra không dễ nhìn thấy phần bên trong.

Một rope có bề mặt ngoài được phủ mỡ khá đẹp vẫn có thể tồn tại internal corrosion nếu:

– Nước đã xâm nhập trước khi bôi lại mỡ.
– Lubricant cũ bị rửa trôi.
– Rope làm việc ngoài trời lâu ngày.
– Cáp thường xuyên ngập nước.
– Lõi giữ độ ẩm.
– Rope được bảo quản ngoài trời không đúng cách.

Dấu hiệu nghi ngờ ăn mòn bên trong

Có thể chú ý:

– Gỉ xuất hiện từ khe giữa các tao.
– Rope cứng hơn trước.
– Đường kính thay đổi bất thường.
– Dây đứt xuất hiện nhưng bề mặt ngoài không mòn nhiều.
– Chất bôi trơn có màu gỉ.
– Có bụi hoặc sản phẩm ăn mòn bị đẩy ra khi rope uốn.

Nếu nghi ngờ internal corrosion, việc đánh giá cần được thực hiện bởi người có năng lực theo quy trình và tiêu chuẩn thích hợp.

Cáp mạ kẽm bị gỉ có bình thường không?

Cáp mạ kẽm được thiết kế để có khả năng chống ăn mòn tốt hơn wire rope bright thông thường trong nhiều môi trường.

Tuy nhiên lớp kẽm không tồn tại mãi mãi.

Lớp bảo vệ có thể suy giảm do:

– Cáp chạy qua puly.
– Dây ngoài cọ vào drum.
– Multi-layer spooling.
– Cát hoặc bụi mài mòn.
– Môi trường chloride.
– Hóa chất.
– Thời gian tiếp xúc ngoài trời.

Khi lớp kẽm bị mất và thép nền bắt đầu xuất hiện gỉ đỏ, cần tăng mức độ kiểm tra.

Không nên kết luận rằng cáp mạ kẽm chỉ cần “mạ còn sáng” là an toàn vì hư hỏng bên trong, fatigue hoặc broken wires vẫn có thể xảy ra.

Cáp inox có bị gỉ không?

Có.

Stainless steel có khả năng chống corrosion tốt nhưng không phải vật liệu hoàn toàn miễn nhiễm với ăn mòn.

Trong môi trường chloride, nước biển hoặc khe hẹp, inox có thể gặp:

– Pitting corrosion.
– Crevice corrosion.
– Tea staining.
– Corrosion tại vùng tiếp xúc kim loại khác.

Do đó cũng không nên sử dụng nguyên tắc “inox không gỉ nên không cần inspection”.

Nếu stainless wire rope có chức năng chịu lực, vẫn phải theo dõi broken wires, đường kính, biến dạng, termination và corrosion như các bộ phận chịu tải khác.

Cáp thép bị gỉ có làm giảm MBL không?

Khả năng chịu lực thực tế có thể giảm.

MBL trên catalogue là Minimum Breaking Load hoặc Minimum Breaking Force của rope mới đáp ứng specification tương ứng.

Khi corrosion làm mất kim loại, khả năng chịu lực thực tế không còn nên được mặc định bằng MBL ban đầu.

Đặc biệt khi pitting và broken wires xuất hiện, phân bố lực giữa các dây thép có thể thay đổi đáng kể.

Có thể tính MBL còn lại theo phần trăm gỉ không?

Không nên.

Ví dụ không thể kết luận:

Cáp gỉ 10% thì MBL còn 90%

vì corrosion không nhất thiết phân bố đều trên toàn tiết diện.

Một vài hố ăn mòn sâu tại vị trí chịu ứng suất cao có thể nguy hiểm hơn lớp corrosion đồng đều nhưng mỏng.

Do đó nên sử dụng tiêu chí inspection và discard của đúng loại rope thay vì tự ước tính residual strength.

Giảm đường kính có liên quan đến corrosion không?

Có.

Đường kính rope có thể giảm do:

– Mài mòn dây ngoài.
– Internal wear.
– Corrosion.
– Suy giảm lõi.
– Mất kim loại của các dây.

Đối với crane rope thuộc phạm vi OSHA 1926.1413, giảm đường kính hơn 5% so với nominal diameter là một Category II apparent deficiency.

Tuy nhiên không nên lấy ngưỡng này áp cho tất cả wire-rope sling hoặc mọi ứng dụng khác. Mỗi loại rope phải sử dụng tiêu chí của tiêu chuẩn tương ứng.

Cách đo đường kính rope

Khi kiểm tra cần đo qua phần lớn nhất của tiết diện rope, không đặt thước lọt vào khe giữa hai tao.

Nên:

– Đo tại nhiều vị trí.
– Đo theo nhiều hướng nếu rope có dấu hiệu oval.
– Ghi lại kết quả.
– So với giá trị tham chiếu ban đầu.
– Theo dõi tốc độ giảm theo thời gian.

Một phép đo đơn lẻ không cho thấy được xu hướng deterioration của rope.

Gỉ kết hợp với dây đứt nguy hiểm thế nào?

Corrosion và broken wires thường có thể thúc đẩy lẫn nhau.

Ăn mòn làm giảm tiết diện dây. Sau đó quá trình uốn qua puly khiến dây yếu bị fatigue và đứt.

Khi một số dây đã đứt, tải được truyền sang các dây còn nguyên. Nếu những dây này cũng đang bị corrosion, quá trình suy giảm có thể tăng nhanh.

Đặc biệt cần chú ý khi:

– Broken wires tập trung ở một vùng gỉ.
– Dây đứt nằm gần termination.
– Dây gãy xuất hiện tại pitting.
– Cáp đồng thời giảm đường kính.
– Rope bị cứng và mất lubricant.

Không nên đánh giá từng khuyết tật độc lập. ISO 4309:2017 còn cung cấp phương pháp xem xét combined effect của nhiều dạng deterioration trên crane rope thuộc phạm vi tiêu chuẩn.

Sling cáp thép bị gỉ xử lý thế nào?

Wire-rope sling cần được kiểm tra hàng ngày trước khi sử dụng bởi competent person theo yêu cầu OSHA trong phạm vi tiêu chuẩn tương ứng. Sling hư hỏng hoặc defective phải được loại khỏi sử dụng.

Hướng dẫn OSHA về safe sling use nêu severe corrosion của rope, end attachments hoặc fittings là lý do remove from service ngay.

Không tự sửa phần rope của sling

Nếu sling bị corrosion nghiêm trọng, không nên:

– Đánh sạch gỉ rồi sơn phủ.
– Bôi nhiều mỡ để che pitting.
– Cắt các dây gãy nhô ra.
– Quấn thêm dây thép.
– Hàn dây bị hỏng.
– Tự thay một đoạn rope.

OSHA hướng dẫn không sửa phần wire rope của sling; repair chỉ giới hạn ở end attachments và fittings theo các điều kiện phù hợp.

Cáp cầu trục bị gỉ xử lý thế nào?

Đối với crane wire rope, việc đánh giá cần tuân theo manual, tiêu chuẩn thiết bị và inspection criteria tương ứng.

OSHA 1926.1413 yêu cầu competent person kiểm tra bằng mắt running và standing wire ropes có khả năng được sử dụng trong ca làm việc. Significant corrosion được liệt kê là Category I apparent deficiency.

Khi phát hiện significant corrosion, không nên để operator tự quyết định rằng rope “vẫn còn khỏe”. Phải thực hiện quá trình đánh giá theo quy định áp dụng.

Cần kiểm tra những vùng nào trên crane rope?

– Rope nằm trên drum.
– Crossover zones.
– Vùng qua sheave.
– Đoạn gần hook block.
– Vùng gần end connection.
– Đoạn thường xuyên tiếp xúc nước hoặc hóa chất.
– Những vùng ít chuyển động nhưng giữ ẩm lâu.

Multi-layer spooling đặc biệt cần chú ý vì crossover zones có thể deterioration mạnh hơn các vùng rope khác. ISO 4309:2017 đưa ra tiêu chí và hướng dẫn riêng cho vấn đề này trong phạm vi cranes và hoists.

Cáp tời bị gỉ có sử dụng tiếp được không?

Phải xác định loại tời và chức năng rope.

Một rope dùng cho tời kéo vật trên mặt đất khác với hoist rope dùng để nâng tải theo phương thẳng đứng.

Cần xem:

– Rated line pull.
– Minimum Breaking Force.
– Construction.
– Drum diameter.
– Số lớp cuốn.
– Mức corrosion.
– Broken wires.
– Đường kính thực tế.
– End termination.

Nếu manual của winch có discard criteria riêng, phải ưu tiên yêu cầu đó.

Không áp tiêu chí của wire-rope sling cho mọi winch rope.

Cáp bị gỉ có nên bôi thêm mỡ không?

Bôi trơn là hoạt động bảo dưỡng cần thiết đối với nhiều loại wire rope, nhưng lubricant không phải phương pháp sửa chữa corrosion.

Nếu corrosion mới ở mức nhẹ và rope vẫn được xác nhận đủ điều kiện sử dụng, việc làm sạch và tái bôi trơn theo hướng dẫn manufacturer có thể giúp hạn chế sự phát triển tiếp theo.

Tuy nhiên không nên bôi mỡ lên rope gỉ nặng rồi coi như vấn đề đã được xử lý.

Vì sao bôi mỡ lên gỉ nặng có thể gây hiểu nhầm?

Lớp lubricant mới có thể:

– Che pitting.
– Làm khó nhìn broken wires.
– Che mất màu sản phẩm corrosion.
– Giữ lại chất bẩn nếu bề mặt không được làm sạch đúng cách.

Cần inspection trước khi phủ lại lubricant.

Có nên dùng dầu nhớt thải để bôi cáp?

Không nên nếu rope manufacturer không cho phép.

Dầu hoặc mỡ sử dụng cho wire rope phải phù hợp với:

– Lubricant ban đầu.
– Nhiệt độ vận hành.
– Môi trường.
– Khả năng thâm nhập.
– Yêu cầu ma sát của thiết bị.

Dầu nhớt thải có thể chứa cặn kim loại, hóa chất hoặc chất nhiễm bẩn không phù hợp với rope.

Có thể dùng bàn chải sắt đánh sạch cáp bị gỉ không?

Cần thận trọng.

Mục tiêu làm sạch là loại bỏ chất bẩn và lớp corrosion lỏng để inspection rõ hơn, nhưng không được làm hư dây hoặc lớp phủ còn lại.

Phương pháp làm sạch phải theo khuyến nghị của rope manufacturer hoặc procedure kỹ thuật.

Với cáp mạ kẽm, chà quá mạnh có thể làm mất thêm lớp zinc còn lại.

Nước biển ảnh hưởng đến cáp nhanh như thế nào?

Không có một thời gian cố định vì tốc độ corrosion phụ thuộc:

– Nồng độ chloride.
– Nhiệt độ.
– Rope galvanized hay bright.
– Lubrication.
– Thời gian ngập.
– Khả năng thoát nước.
– Construction.
– Vật liệu dây.
– Chu kỳ ướt và khô.

Rope ở khu vực ven biển nhưng được che chắn và bảo dưỡng tốt có thể có tình trạng khác hoàn toàn rope thường xuyên bị nước biển bắn trực tiếp.

Vì vậy inspection interval phải dựa trên mức độ service và lịch sử rope thay vì một chu kỳ cố định áp dụng cho tất cả.

Cáp bị gỉ sau thời gian lưu kho có sử dụng được không?

Không nên coi rope chưa từng làm việc là mặc nhiên an toàn.

Cáp lưu kho có thể bị corrosion do:

– Đặt reel trực tiếp trên nền ẩm.
– Nước mưa vào lớp cáp.
– Kho thiếu thông gió.
– Bao bì giữ nước.
– Hóa chất trong kho.
– Môi trường gần biển.

Trước khi lắp rope lưu kho lâu ngày cần kiểm tra:

– Nhãn và certificate.
– Bề mặt rope.
– Gỉ giữa các lớp trên reel.
– Lubricant.
– Đường kính.
– Construction.
– Dấu hiệu kink hoặc crushing do vận chuyển.

Có thể thử tải để biết cáp gỉ còn tốt hay không?

Không nên tự thử bằng cách treo tải ngày càng nặng.

Một rope chịu được một lần proof-like loading không chứng minh nó còn đủ tuổi thọ fatigue hoặc không có internal corrosion.

Việc thử tải phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy trình và phạm vi áp dụng cụ thể nếu cần thực hiện.

Không nên sử dụng crane thực tế để “nâng thử cao hơn bình thường” nhằm đánh giá rope gỉ.

Không nên dùng màu gỉ làm tiêu chí duy nhất

Màu sắc chỉ cung cấp một tín hiệu ban đầu.

Ví dụ:

– Gỉ đỏ có thể cho thấy thép nền đang corrosion.
– Bề mặt xỉn có thể chỉ là oxidation nhẹ.
– Mỡ màu nâu có thể chứa sản phẩm corrosion.
– Cáp sáng vẫn có thể có internal corrosion.

Quyết định loại bỏ phải dựa trên inspection kỹ thuật chứ không phải bảng màu.

Những nguyên nhân làm cáp thép bị gỉ sớm

– Chọn rope không phù hợp môi trường.
– Bảo quản ngoài trời.
– Không tái bôi trơn.
– Dùng lubricant không phù hợp.
– Nước lọt vào lõi.
– Rope thường xuyên tiếp xúc hóa chất.
– Lớp mạ bị mài mòn nhanh.
– Không vệ sinh muối sau khi làm việc gần biển.
– Nước đọng trên drum.
– Rope ít hoạt động nên một vùng bị ẩm kéo dài.

Tìm đúng nguyên nhân quan trọng vì chỉ thay rope nhưng không xử lý môi trường có thể khiến cuộn mới tiếp tục gỉ nhanh.

Cách phòng chống gỉ cho cáp thép

Chọn đúng loại rope

Trong môi trường ẩm hoặc ngoài trời, có thể cân nhắc galvanized wire rope nếu specification cho phép.

Với môi trường đặc biệt, cần xem xét coating, lubricant hoặc vật liệu phù hợp hơn theo khuyến nghị kỹ thuật.

Bảo quản reel đúng cách

Nên:

– Đặt reel trên nền khô.
– Không để nước đọng.
– Che mưa nhưng vẫn bảo đảm thông thoáng.
– Không đặt gần hóa chất ăn mòn.
– Kiểm tra định kỳ nếu lưu kho dài ngày.

Bôi trơn đúng lịch

Không đợi đến khi rope đã khô và gỉ nặng mới bôi lubricant.

Tần suất phải dựa trên:

– Điều kiện làm việc.
– Số chu kỳ.
– Nhiệt độ.
– Môi trường.
– Khuyến nghị của manufacturer.

Kiểm soát sheave và drum

Mài mòn trên sheave và drum làm mất lớp bảo vệ bên ngoài nhanh hơn, tạo điều kiện corrosion phát triển.

Khi thay rope nên kiểm tra cả:

– Groove.
– Alignment.
– Drum surface.
– Crossover zone.
– Khả năng thoát nước.

Những sai lầm nguy hiểm khi xử lý cáp bị gỉ

– Nhìn thấy chưa đứt nên tiếp tục sử dụng.
– Chỉ đánh sạch gỉ rồi đưa vào nâng hàng.
– Bôi mỡ để che corrosion.
– Lấy MBL mới của catalogue làm khả năng hiện tại của rope gỉ.
– Không đo đường kính.
– Không kiểm tra broken wires.
– Chỉ kiểm tra bề mặt ngoài.
– Dùng cùng một tiêu chí cho sling và crane rope.
– Thử tải tùy ý để kiểm tra.
– Không kiểm tra socket và end fitting.
– Thay rope nhưng không xử lý nguyên nhân nước xâm nhập.

Checklist kiểm tra cáp thép bị gỉ

Khi phát hiện corrosion, nên ghi nhận:

– Cáp dùng cho thiết bị nào?
– Là sling, running rope hay standing rope?
– Gỉ phân bố toàn bộ hay cục bộ?
– Có pitting không?
– Có broken wires không?
– Đường kính hiện tại bao nhiêu?
– Có giảm đường kính bất thường không?
– Rope có cứng không?
– Có sản phẩm corrosion giữa các tao không?
– Lõi có dấu hiệu hỏng không?
– End fitting có bị corrosion không?
– Rope có kink hoặc crushing không?
– Lubricant còn hay đã khô?
– Môi trường làm việc là gì?
– Tiêu chí discard nào đang áp dụng?

Khi nào nên thay cáp thay vì tiếp tục theo dõi?

Không nên trì hoãn khi corrosion đã đạt tiêu chí discard của tiêu chuẩn hoặc manufacturer.

Đặc biệt cần xem xét loại bỏ khi xuất hiện:

– Severe hoặc significant corrosion theo tiêu chí áp dụng.
– Pitting nghiêm trọng.
– Corrosion kèm broken wires.
– Giảm đường kính vượt giới hạn.
– Rope bị biến dạng.
– End connections bị corrosion nghiêm trọng.
– Không xác định được mức độ suy giảm nhưng có nghi ngờ an toàn đáng kể.

Với wire-rope sling, OSHA hướng dẫn severe corrosion của rope, end attachment hoặc fitting là điều kiện phải loại khỏi sử dụng.

ISO 4309 đánh giá corrosion trên crane rope như thế nào?

ISO 4309:2017 thiết lập các nguyên tắc về care, maintenance, inspection và discard cho steel wire ropes dùng trên cranes và hoists thuộc phạm vi tiêu chuẩn.

Tiêu chuẩn có nội dung về giảm đường kính và corrosion, đồng thời đưa ra phương pháp xem xét combined effect của deterioration tại một vị trí trên rope.

Tại tháng 9/2026, ISO 4309:2017 vẫn là International Standard đã công bố. ISO đang phát triển Edition 6 dưới dạng Committee Draft, nhưng bản mới chưa thay thế Edition 5:2017.

Mua cáp thay thế cho rope bị gỉ cần cung cấp thông tin gì?

Khi rope đã phải thay, không nên chỉ gửi thông tin “cáp phi 16 bị gỉ cần mua cuộn mới”.

Nên cung cấp:

– Tên thiết bị.
– Diameter.
– Construction.
– Core.
– Rope grade.
– Minimum Breaking Force.
– Lay type.
– Lay direction.
– Galvanized hay bright.
– Chiều dài.
– Drum và sheave diameter.
– Điều kiện môi trường.
– Hình ảnh corrosion.
– Catalogue hoặc certificate cũ.

Nếu nguyên nhân chính là corrosion, nên trao đổi luôn điều kiện môi trường để cân nhắc lớp phủ, lubricant hoặc chủng loại rope phù hợp hơn nếu OEM cho phép.

Tư vấn lựa chọn cáp thép cho môi trường dễ ăn mòn

Công ty Cổ phần Vật tư Tổng hợp Hà Nội cung cấp vật tư cáp thép phục vụ nhiều nhu cầu nâng hạ và công nghiệp. Với hệ thống làm việc ngoài trời, khu vực ẩm hoặc môi trường có nguy cơ corrosion cao, khách hàng nên cung cấp đầy đủ specification của thiết bị để lựa chọn đúng construction và lớp bảo vệ.

Thông tin liên hệ:

– Công ty Cổ phần Vật tư Tổng hợp Hà Nội.
– Địa chỉ: 1287 – 1289 Giải Phóng, Phường Hoàng Liệt, Hà Nội, Việt Nam.
– Điện thoại: +(84) 97 526 1962.
– Email tiếng Việt: vtthhanoi@gmail.com.
– Email tiếng Anh: global.vtthhn@gmail.com.

Câu hỏi thường gặp về cáp thép bị gỉ

Cáp mới gỉ nhẹ bên ngoài có phải thay ngay không?

Không thể kết luận chỉ từ lớp gỉ nhẹ. Cần làm sạch phù hợp, kiểm tra pitting, đường kính, broken wires và tình trạng rope trước khi quyết định.

Cáp bị gỉ đỏ có dùng được không?

Gỉ đỏ cho thấy lớp thép nền đang corrosion nhưng chưa đủ để xác định mức độ chỉ bằng màu sắc. Nếu có pitting, giảm đường kính hoặc severe corrosion thì nguy cơ cao hơn đáng kể.

Cáp sling bị gỉ nặng có bôi mỡ rồi dùng tiếp được không?

Không. OSHA hướng dẫn wire-rope sling có severe corrosion phải remove from service. Lubrication không khôi phục vật liệu kim loại đã mất.

Cáp mạ kẽm có bị gỉ không?

Có. Khi zinc coating bị tiêu hao hoặc mài mòn, thép nền có thể corrosion. Mạ kẽm làm tăng khả năng bảo vệ nhưng không loại bỏ hoàn toàn nhu cầu inspection.

Cáp inox có cần kiểm tra corrosion không?

Có. Inox vẫn có thể bị pitting hoặc crevice corrosion, đặc biệt trong môi trường chloride.

Cáp bị gỉ nhưng chưa có dây đứt có an toàn không?

Không thể kết luận như vậy. Corrosion nghiêm trọng có thể làm suy giảm rope trước khi số broken wires trở nên rõ ràng.

Cáp cầu trục bị gỉ bao nhiêu phần trăm thì phải thay?

Không nên sử dụng một tỷ lệ phần trăm gỉ chung. Phải đánh giá theo tiêu chuẩn, giảm đường kính, mức corrosion, broken wires và combined deterioration của đúng loại rope.

Có thể sơn cáp thép để chống gỉ không?

Không nên tự sơn running wire rope nếu manufacturer không cho phép. Lớp phủ có thể ảnh hưởng khả năng quan sát và chuyển động giữa các dây. Nên sử dụng phương pháp bảo vệ được thiết kế cho rope.

Kết luận

Cáp thép bị gỉ không nên được đánh giá bằng câu hỏi đơn giản “còn dùng được hay không” dựa trên màu sắc. Cần phân biệt gỉ bề mặt nhẹ với pitting, corrosion sâu và internal corrosion; đồng thời kiểm tra giảm đường kính, broken wires, biến dạng, lubricant và end connections.

Với sling cáp thép, severe corrosion là tình trạng cần loại khỏi sử dụng theo hướng dẫn OSHA. Với crane rope, significant corrosion phải được competent person đánh giá theo tiêu chí phù hợp. ISO 4309:2017 cũng xem corrosion, giảm đường kính và tác động kết hợp của nhiều dạng deterioration là những yếu tố quan trọng trong quyết định discard đối với crane và hoist ropes thuộc phạm vi tiêu chuẩn.

Khi cần thay cáp bị gỉ hoặc lựa chọn rope cho môi trường dễ ăn mòn, khách hàng có thể liên hệ Công ty Cổ phần Vật tư Tổng hợp Hà Nội tại 1287 – 1289 Giải Phóng, Phường Hoàng Liệt, Hà Nội, Việt Nam; điện thoại +(84) 97 526 1962; email vtthhanoi@gmail.com hoặc global.vtthhn@gmail.com. Việc cung cấp đúng construction, MBL, môi trường và hình ảnh rope cũ sẽ giúp quá trình lựa chọn cáp thay thế chính xác hơn.