Sling cáp thép là gì? Các loại, tải trọng và cách lựa chọn

Đánh giá bài viết

Sling cáp thép là gì? Các loại, tải trọng và cách lựa chọn có thể hiểu ngắn gọn như sau: sling cáp thép là bộ dây cáp thép được gia công đầu mắt và phụ kiện để liên kết tải với móc cẩu, pa lăng hoặc thiết bị nâng. Muốn chọn đúng sling, không chỉ nhìn đường kính cáp mà phải xác định WLL, số chân sling, kiểu móc, góc nâng, cấu trúc cáp, đầu nối và điều kiện làm việc.

Tại CapThepVN.com, câu hỏi chúng tôi gặp khá thường xuyên là: “Hàng 5 tấn thì làm sling phi bao nhiêu?”. Nói thật, chỉ biết 5 tấn vẫn chưa đủ. Một kiện 5 tấn nâng thẳng bằng một chân khác hoàn toàn 5 tấn dùng sling hai chân mở góc rộng, và lại khác nữa nếu dùng choker ôm quanh kiện hàng.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN ĐƯỢC HIỂU NHƯ THẾ NÀO?

Sling cáp thép là dây hoặc bộ dây cáp thép được gia công để phục vụ nâng, hạ, treo hoặc giữ tải trong một cấu hình xác định.

Một bộ sling thường gồm:

Thân cáp thép.
Mắt cáp.
Đầu ép hoặc đầu tết.
Thimble nếu thiết kế có sử dụng.
Master link.
Móc cẩu.
Ma ní hoặc phụ kiện liên kết tùy cấu hình.
Tag nhận dạng tải.

Sling không phải đơn giản là “một đoạn cáp có hai vòng ở đầu”.

Khi đã trở thành thiết bị nâng, sling phải được xem như một hệ hoàn chỉnh.

Khả năng chịu tải phụ thuộc cả:

Cáp.
Đầu nối.
Phụ kiện.
Góc.
Kiểu hitch.

OSHA cũng xác định rated load của wire rope sling dựa trên nhiều yếu tố gồm sức bền vật liệu, design factor, kiểu móc, góc tải, tỷ lệ D/d và hiệu suất gia công đầu cáp.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN KHÁC GÌ CÁP THÉP THÔNG THƯỜNG?

Cáp thép là vật liệu dây, còn sling cáp thép là sản phẩm nâng hạ đã được gia công thành cấu hình sử dụng cụ thể.

Ví dụ một cuộn cáp:

6×36 IWRC
Ø16 mm
1770 MPa
MBL X kN

Đó mới là dây nguyên liệu.

Khi cắt cáp theo chiều dài rồi:

Tạo mắt.
Ép ferrule.
Lắp thimble.
Lắp master link.
Lắp hook.

ta có một bộ wire rope sling.

Lúc này tải làm việc của bộ sling không thể chỉ lấy MBL dây nguyên liệu làm câu trả lời.

Phải xem WLL của sling hoàn chỉnh.

Đây là chỗ người mới mua sling rất dễ nhầm.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING 1 CHÂN LÀ GÌ?

Sling cáp thép 1 chân là cấu hình chỉ có một nhánh chịu tải nối từ điểm nâng tới tải.

Loại này thường đơn giản, dễ sử dụng.

Có thể gặp:

Mắt cáp hai đầu.
Một đầu mắt, một đầu móc.
Một đầu master link, một đầu hook.

Phù hợp khi:

Có một điểm nâng rõ ràng.
Tải ít có nguy cơ xoay.
Trọng tâm dễ kiểm soát.

Ưu điểm:

Gọn.
Dễ thao tác.
Dễ kiểm tra.
Ít phụ kiện hơn.

Nhưng nếu vật dài hoặc có nhiều điểm móc thì sling một chân có thể không phù hợp.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING 2 CHÂN LÀ GÌ?

Sling cáp thép 2 chân gồm hai nhánh đi từ master link hoặc điểm treo chung xuống hai điểm trên tải.

Đây là cấu hình rất phổ biến trong:

Nhà máy.
Công trường.
Kho thép.
Cơ khí.
Nâng máy móc.

Nhưng có một lỗi khá hay gặp:

“Hai chân, mỗi chân 5 tấn thì cả bộ nâng 10 tấn.”

Không thể kết luận như vậy.

Góc sling ảnh hưởng rất mạnh tới lực trên từng chân.

Hai chân càng mở ngang thì lực kéo trên mỗi chân càng tăng.

Vậy nên sling 2 chân phải được chọn theo:

Tải.
Khoảng cách hai điểm móc.
Chiều dài sling.
Góc làm việc.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING 3 CHÂN LÀ GÌ?

Sling 3 chân được sử dụng khi tải có ba điểm nâng hoặc cần kiểm soát tải tốt hơn sling hai chân.

Tuy nhiên không nên mặc định:

Tải 9 tấn / 3 = 3 tấn mỗi chân.

Ngoài thực tế có thể xảy ra:

Trọng tâm lệch.
Một chân ngắn hơn.
Điểm móc không cùng cao độ.
Vật không cân bằng.

Khi đó ba chân không chịu lực hoàn toàn bằng nhau.

Với hàng có:

Giá trị cao.
Trọng lượng lớn.
Hình dạng phức tạp.

nên có phương án rigging rõ ràng thay vì chỉ chia tải bằng số học.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING 4 CHÂN CÓ PHẢI CHỊU TẢI TỐT NHẤT?

Không nhất thiết. Sling 4 chân giúp bố trí nhiều điểm treo, nhưng bốn chân không đồng nghĩa tải luôn chia đều cho bốn.

Ví dụ một kiện 12 tấn có bốn tai nâng.

Không nên tự tính:

12 / 4 = 3 tấn mỗi chân.

Trong thực tế:

Một chân có thể căng trước.
Một điểm nâng cao hơn.
Kết cấu bị vênh.
Trọng tâm lệch.

Do đó việc chọn sling cáp thép 4 chân cần tính đến:

WLL của cả bộ.
Góc.
Master link.
Intermediate link nếu có.
Móc.
Phân bố tải.

Số chân nhiều hơn không thay thế được bài toán rigging.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING MẮT MẮT LÀ GÌ?

Sling mắt mắt là loại sling có hai đầu tạo thành mắt cáp.

Mắt có thể được:

Ép bằng ferrule.
Tết.
Gia công theo quy trình phù hợp.

Có thể gắn thêm thimble để bảo vệ mắt cáp khỏi mài mòn và uốn quá gắt khi tiếp xúc với:

Pin.
Hook.
Ma ní.

Đây là loại khá linh hoạt.

Có thể dùng:

Vertical.
Choker.
Basket.

nhưng phải sử dụng đúng rated capacity cho từng kiểu hitch.

Một sling có WLL khác nhau ở ba kiểu dùng này là chuyện bình thường.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING VÒNG KHUYÊN ENDLESS LÀ GÌ?

Endless wire rope sling là sling dạng vòng kín, không có hai đầu tự do như sling mắt mắt.

Loại này có ưu điểm:

Có thể thay đổi vùng chịu tải.
Linh hoạt với nhiều hình dạng vật.
Phân bố mài mòn qua nhiều vị trí nếu sử dụng đúng.

Có thể dùng theo nhiều cấu hình.

Tuy nhiên vẫn phải quan tâm:

Rated load.
Bán kính uốn.
Vật có cạnh sắc không.
Choker hay basket.
Tình trạng dây.

Đừng nghĩ sling vòng vì “không có đầu” nên chắc chắn chịu tải tốt hơn.

Khả năng chịu tải phải đọc đúng bảng của sản phẩm.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING ÉP CHÌ, ÉP NHÔM LÀ GÌ?

Sling ép ferrule sử dụng sleeve kim loại được ép theo quy trình để cố định đầu dây và tạo mắt cáp.

Ngoài thực tế nhiều người gọi chung:

Ép chì.
Ép nhôm.
Ép cốt.

Tên gọi dân gian đôi khi không phản ánh chính xác vật liệu ferrule.

Điều đáng quan tâm hơn là:

Ferrule đúng loại chưa?
Đúng đường kính cáp chưa?
Quy trình ép đúng chưa?
Chiều dài ép đạt chưa?
Thiết bị ép phù hợp chưa?

Một sợi dây tốt nhưng đầu ép lỗi vẫn làm cả bộ sling không đáng tin cậy.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING TẾT TAY KHÁC SLING ÉP THẾ NÀO?

Sling tết tay tạo mắt bằng cách tết các tao cáp theo quy trình, còn sling ép sử dụng ferrule cơ khí để giữ đầu cáp.

Hai phương pháp đều có ứng dụng.

Điều quan trọng là:

Đúng tiêu chuẩn.
Đúng người thực hiện.
Đúng cấu trúc rope.
Đúng rated capacity.

Không nên nhìn bằng mắt rồi nói:

“Ép chắc chắn khỏe hơn tết.”

hoặc:

“Tết tay luôn an toàn hơn ép.”

Mỗi phương pháp có rated load và fabrication efficiency tương ứng.

OSHA cũng đưa fabrication efficiency vào các yếu tố dùng để xác định rated load wire rope sling.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – VERTICAL HITCH LÀ GÌ?

Vertical hitch là kiểu treo một sling trực tiếp giữa móc nâng và tải.

Đây là cấu hình dễ hiểu nhất.

Ví dụ sling ghi:

Vertical WLL: 5 tấn

thì tải giới hạn theo vertical hitch là 5 tấn trong điều kiện sản phẩm quy định.

Lưu ý:

Tải phải ổn định.
Không để shock load.
Không để sling bị kink.
Móc phải đúng vị trí.

Vertical WLL không mặc định áp cho choker.

Đây là hai bảng tải khác nhau.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CHOKER HITCH LÀ GÌ?

Choker hitch là kiểu sling vòng quanh tải rồi tự siết lại khi nâng.

Ưu điểm:

Giữ được nhiều dạng vật.
Không nhất thiết cần tai nâng riêng.

Nhưng điểm choke khiến cáp chịu:

Uốn.
Ép.
Thay đổi phân bố lực.

Vì vậy WLL choker thường thấp hơn vertical tương ứng.

OSHA hướng dẫn rated load choker trong các bảng của họ dựa trên góc choke từ 120° trở lên. Nếu góc choke nhỏ hơn 120°, phải sử dụng mức giảm do nhà sản xuất hoặc người đủ năng lực xác định. (OSHA)

Vậy nên đừng siết sling càng chặt rồi nghĩ càng chắc.

Góc choke cũng là một thông số kỹ thuật.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – BASKET HITCH LÀ GÌ?

Basket hitch là cấu hình sling đỡ tải từ phía dưới như một chiếc giỏ.

Trong điều kiện thích hợp, basket có thể có rated load cao hơn vertical.

Nhưng không nên mặc định:

Basket = 2 × Vertical

trong mọi tình huống.

Còn phải xét:

Góc hai bên.
D/d.
Cân bằng tải.
Bán kính tiếp xúc.
Trọng tâm.

OSHA yêu cầu khi dùng basket hitch, tải phải được cân bằng để tránh trượt và các chân sling phải hỗ trợ tải sao cho tải được kiểm soát.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – WLL LÀ GÌ?

WLL – Working Load Limit là giới hạn tải làm việc của sling trong cấu hình đã được xác định.

Đây là thông số quan trọng nhất khi chọn sling.

Ví dụ tag ghi:

WLL 3,2T

Không nên hiểu:

“3,2 tấn là mức nhà sản xuất khuyên thôi, vẫn nâng 4 tấn được.”

Không.

WLL là giới hạn làm việc.

Nếu tải lớn hơn:

Chọn sling lớn hơn.

Đừng tận dụng phần khoảng cách giữa WLL và MBL.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – MBL LÀ GÌ?

MBL – Minimum Breaking Load là tải phá hủy tối thiểu, không phải tải nâng làm việc của sling.**

Ví dụ:

MBL = 25 tấn lực.

Không có nghĩa sling được phép nâng:

20 tấn.
22 tấn.
24 tấn.

Một rated load thấp hơn được xác định bằng:

Design factor.
Loại sling.
Đầu nối.
Cấu hình.
Các yếu tố khác.

OSHA công bố nhiều bảng wire rope sling 6×19 và 6×36 sử dụng design factor 5, nhưng bảng vẫn chia riêng theo cấu trúc, grade, lõi, hitch và góc.

Điều này cho thấy chỉ biết “hệ số 5” vẫn chưa đủ để chọn sling.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – HỆ SỐ AN TOÀN THƯỜNG BAO NHIÊU?

Với nhiều wire rope sling, design factor 5:1 là mức thường gặp trong các bảng tải tiêu chuẩn.

Ví dụ nguyên lý:

MBL = 25 tấn.
Design factor = 5.
WLL tương ứng lý thuyết ≈ 5 tấn.

Nhưng CapThepVN không khuyên khách tự lấy MBL dây chia 5 rồi đặt làm tag sling.

Sling hoàn chỉnh còn chịu ảnh hưởng bởi:

Ferrule.
Eye.
Socket.
Master link.
Hook.
D/d.

Vậy nên lấy rated load chính thức của đúng sản phẩm vẫn là cách chắc hơn.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – GÓC SLING ẢNH HƯỞNG TẢI THẾ NÀO?

Góc sling càng thấp so với phương ngang thì lực trong từng chân càng lớn.

Với sling hai chân lý tưởng:

T = W / (2 × sin θ)

Trong đó:

T là lực trên mỗi chân.
W là trọng lượng tải.
θ là góc mỗi chân sling với phương ngang.

Ví dụ vật 4 tấn:

Góc sling	Lực lý tưởng trên mỗi chân
90°	2,00 tấn
60°	2,31 tấn
45°	2,83 tấn
30°	4,00 tấn

Đây là lý do cùng một sling nhưng rated capacity thay đổi theo góc.

OSHA có các bảng rated load riêng ở những góc 60°, 45° và 30°, đồng thời hướng dẫn không sử dụng góc ngang dưới 30° trừ trường hợp được nhà sản xuất hoặc người đủ năng lực cho phép.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – GÓC 30 ĐỘ CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Góc sling 30° so với phương ngang làm lực trong chân sling tăng rất mạnh và thường là vùng cần đặc biệt thận trọng.

Nhìn bảng trên:

Tải 4 tấn.

Hai chân.

Ở 90°:

2 tấn/chân.

Ở 30°:

4 tấn/chân.

Tức là chỉ đổi góc, lực mỗi chân đã tăng gấp đôi.

Nếu tiếp tục mở ngang hơn 30°, lực còn tăng nhanh hơn nữa.

Vậy nên khi chọn chiều dài sling:

Đừng làm quá ngắn.

Sling quá ngắn có thể khiến góc mở lớn, kéo WLL của cả cấu hình xuống.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – D/D LÀ GÌ?

D/d là tỷ lệ giữa đường kính bề mặt mà sling uốn quanh và đường kính dây cáp.

Trong đó:

D = đường kính pin, hook hoặc bề mặt cong.
d = đường kính rope.

Ví dụ:

D = 400 mm.
d = 16 mm.

D/d = 25.

Khi D quá nhỏ:

Cáp uốn gắt.

Điều này làm:

Tăng ứng suất sợi.
Giảm hiệu suất.
Tăng mỏi.

Các bảng wire rope sling OSHA có điều kiện cụ thể về D/d; nhiều bảng 6×19/6×36 dựa trên tỷ lệ tối thiểu 25:1.

Vậy nên đừng nhét mắt cáp lớn vào một pin quá nhỏ chỉ vì “vẫn móc vừa”.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – 6X19, 6X36 HAY 6X37 NÊN CHỌN LOẠI NÀO?

Cấu trúc sling nên chọn theo sự cân bằng giữa khả năng chịu mài mòn, độ linh hoạt và yêu cầu tải.

6×19

Xu hướng:

Wire lớn hơn.
Chống mài mòn tốt.
Độ mềm thấp hơn nhóm nhiều wire.

6×36

Xu hướng:

Mềm hơn.
Chịu uốn tốt.
Dùng khá phổ biến cho sling.

6×37

Cũng là nhóm có nhiều wire và độ linh hoạt tốt.

Không nên kết luận:

6×36 luôn tốt hơn 6×19.

Nếu tải hay cọ trên bề mặt thô, bài toán lại khác tải cần uốn nhiều.

Chọn cấu trúc theo môi trường thật.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – FC HAY IWRC TỐT HƠN?

IWRC thường có khả năng chịu tải và chống crushing tốt hơn FC trong nhiều cấu hình, còn FC thường mềm hơn.

FC – Fiber Core

Lõi sợi.
Nhẹ hơn.
Linh hoạt.
Có khả năng giữ chất bôi trơn.

IWRC – Independent Wire Rope Core

Lõi cáp thép riêng.
Khả năng chịu lực tốt.
Chống ép tốt.
Ổn định hơn trong nhiều tải nặng.

Đối với sling công nghiệp nặng, IWRC khá phổ biến.

Nhưng vẫn phải xem bảng đúng loại.

OSHA cũng có bảng rated capacity riêng theo core và construction, thay vì dùng một bảng chung cho mọi cáp.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CẤP BỀN 1770 MPA HAY 1960 MPA?

Grade cao hơn thường tăng khả năng chịu lực của dây ở cùng nhiều thông số khác, nhưng không phải cứ chọn MPa cao nhất là tốt nhất.

Các grade thường gặp:

1570 MPa
1770 MPa
1960 MPa

Cần xem:

Catalogue.
MBL.
Độ linh hoạt.
Ứng dụng.
Khả năng tương thích phụ kiện.

Nếu sling đã được nhà sản xuất công bố WLL:

Người sử dụng nên chọn theo WLL.

Không cần tự suy từ MPa.

1770 MPa không phải tải trọng sling.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – PHI CÁP CÓ QUYẾT ĐỊNH TẢI KHÔNG?

Đường kính ảnh hưởng mạnh tới sức bền nhưng không thể dùng riêng phi cáp để quyết định tải sling.

Ví dụ cùng phi 16 có thể có:

6×19 FC.
6×19 IWRC.
6×36 FC.
6×36 IWRC.
Grade khác nhau.

Vậy câu hỏi:

“Sling phi 16 nâng bao nhiêu tấn?”

vẫn thiếu dữ liệu.

Cần ít nhất:

Construction.
Core.
Grade.
End termination.
Hitch.
Angle.

Nếu nhà bán chỉ nói:

“Phi 16 nâng 5 tấn thoải mái.”

nên hỏi lại:

5 tấn ở cấu hình nào?

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – THIMBLE CÓ CẦN THIẾT KHÔNG?

Thimble giúp bảo vệ mắt cáp khỏi uốn và mài mòn trực tiếp tại điểm tiếp xúc với pin, hook hoặc ma ní.

Không phải sling nào cũng bắt buộc dùng thimble trong mọi cấu hình.

Nhưng với những đầu mắt thường xuyên làm việc:

Thimble khá hữu ích.

Nó giúp:

Giữ hình dạng eye.
Tăng bán kính uốn.
Hạn chế cáp bị ép trực tiếp.
Giảm mài mòn tại mắt.

Nếu thimble:

Cong.
Gỉ.
Méo.
Bong khỏi mắt.

thì phải kiểm tra.

Một chi tiết nhỏ vẫn có thể ảnh hưởng cả bộ.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – MASTER LINK CHỌN RA SAO?

Master link phải có WLL phù hợp với tải của toàn bộ sling và hình học liên kết với móc cẩu.

Cần xem:

WLL.
Kích thước lòng link.
Đường kính thép.
Số chân sling.
Kích thước hook máy.

Một lỗi khá đời thường:

Sling làm đúng tải.

Nhưng master link quá nhỏ, không lọt vào bowl của crane hook.

Sau đó công trường phải nối thêm một ma ní.

Thêm một phụ kiện là thêm một điểm cần kiểm tra.

Vậy nên khi đặt sling, nên cung cấp cả kích thước móc cẩu nếu hệ thống đặc biệt.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – MÓC CẨU CHỌN THẾ NÀO?

Móc trên sling phải có WLL phù hợp với từng chân và kiểu liên kết với tải.

Có thể gặp:

Eye hook.
Clevis hook.
Foundry hook.
Self-locking hook.

Khi chọn cần xem:

WLL.
Grade.
Kích thước tai nâng.
Chốt an toàn.
Hình dạng điểm móc.

Móc sling 3,2 tấn không thể dùng như móc 5 tấn chỉ vì cáp đủ tải.

Cả hệ bị giới hạn bởi thành phần có rating thấp hơn.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – MA NÍ CÓ TÍNH VÀO WLL KHÔNG?

Có. Nếu ma ní nằm trong đường truyền tải thì WLL của ma ní là một giới hạn của hệ nâng.

Ví dụ:

Sling WLL 8 tấn.
Master link 10 tấn.
Ma ní 6,5 tấn.

Không thể gọi toàn bộ cấu hình là hệ 8 tấn.

Ma ní đang là điểm giới hạn.

Ngoài WLL còn phải xem:

Side loading.
Pin.
Ren.
Góc tải.

Đây là lý do chúng tôi không thích tư vấn sling chỉ bằng câu:

“Anh cần cáp phi bao nhiêu?”

Phụ kiện cũng phải đủ.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CÓ NÊN DÙNG SLING VỚI CẠNH SẮC KHÔNG?

Không để sling tiếp xúc trực tiếp với cạnh sắc nếu cạnh có thể làm hỏng dây; cần sử dụng biện pháp bảo vệ phù hợp.

Cạnh thép có thể:

Ép wire.
Cắt wire ngoài.
Tạo bán kính uốn quá nhỏ.
Làm mòn nhanh.

OSHA yêu cầu cạnh sắc tiếp xúc sling phải được đệm bằng vật liệu đủ bền để bảo vệ sling.

Đây là chi tiết rất dễ bỏ qua.

Mọi người thường tập trung WLL.

Nhưng một sling dư tải mà nằm trên cạnh thép sắc vẫn có thể hỏng rất nhanh.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CÓ ĐƯỢC KÉO LÊ SLING TRÊN NỀN KHÔNG?

Không nên. Kéo lê sling trên nền hoặc bề mặt mài mòn làm wire ngoài xuống cấp nhanh hơn.

OSHA cũng hướng dẫn không kéo sling trên sàn hoặc bề mặt mài mòn.

Ngoài công trường chuyện này rất hay xảy ra.

Nâng xong:

Thả sling xuống.

Xe nâng đi qua.

Hoặc công nhân kéo lê 20 m.

Sau vài tháng cáp bị:

Mài bẹt wire.
Bám cát.
Gỉ.

Rồi mọi người lại hỏi sao sling “nhanh xuống”.

Cách dùng góp phần rất nhiều vào tuổi thọ.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CÓ ĐƯỢC THẮT NÚT ĐỂ RÚT NGẮN SLING KHÔNG?

Không. Không nên rút ngắn hoặc điều chỉnh sling bằng cách thắt nút hay xoắn dây.

OSHA hướng dẫn wire rope sling chỉ được rút ngắn hoặc điều chỉnh bằng phương pháp được nhà sản xuất sling hoặc người đủ năng lực chấp thuận; không được thắt nút hoặc xoắn để thay đổi chiều dài.

Nếu sling quá dài:

Dùng đúng sling ngắn hơn.

Đừng “chế” tại công trường.

Một nút trên cáp thép tạo vùng uốn rất xấu và làm tải phân bố bất thường.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SHOCK LOAD NGUY HIỂM THẾ NÀO?

Shock load tạo lực động lớn, có thể làm sling chịu tải cao hơn rất nhiều so với trọng lượng tĩnh của vật.

Ví dụ:

Vật 5 tấn.

Nếu cáp chùng rồi cần cẩu giật lên:

Lực tức thời không còn đơn giản là 5 tấn.

Shock load có thể xảy ra do:

Khởi động gấp.
Phanh đột ngột.
Vật bị kẹt.
Tải rơi một đoạn.
Đung đưa.

OSHA hướng dẫn không để sling chịu shock loading.

Vậy nên đừng chọn sling sát WLL rồi lại vận hành kiểu giật tải.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – TAG SLING CẦN ĐỌC NHỮNG GÌ?

Tag sling là nơi người sử dụng cần đọc rated load và thông tin nhận dạng trước khi nâng.

Tùy sản phẩm có thể thể hiện:

WLL.
Loại sling.
Số chân.
Đường kính.
Chiều dài.
Nhà sản xuất.
Serial.
Rated load theo góc.

Ví dụ sling nhiều chân có thể ghi:

30°.
45°.
60°.

Đừng lấy con số cao nhất trên tag áp cho mọi góc.

Phải xem cột tương ứng.

Nếu tag bị:

Mất.
Mờ.
Không đọc được.

thì không nên tự đo phi rồi đoán tải.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – KHI NÀO PHẢI LOẠI SLING?

Sling phải được loại khỏi sử dụng khi xuất hiện những hư hỏng đạt tiêu chí loại bỏ hoặc khiến khả năng làm việc an toàn không còn đáng tin cậy.

Các dấu hiệu đáng chú ý:

Broken wires.
Kink.
Birdcage.
Crushing.
Gỉ nặng.
Heat damage.
Đầu ép hỏng.
Hook biến dạng.
Cấu trúc dây bị méo.

OSHA hướng dẫn không sử dụng sling bị hư hỏng hoặc defective và yêu cầu kiểm tra tình trạng sling trong quá trình sử dụng.

Không đợi sling gần đứt mới thay.

Nó không cần phải “hỏng hoàn toàn” mới trở thành sling không phù hợp để nâng.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – KINK VÀ BIRDCAGE NGUY HIỂM RA SAO?

Kink và birdcage là biến dạng cấu trúc nghiêm trọng, không nên nắn lại rồi coi sling trở về như cũ.

Kink:

Cáp tạo loop.
Loop bị siết.
Wire và strand biến dạng.

Birdcage:

Các strand bung ra.
Cáp phồng như lồng chim.
Cấu trúc chịu lực thay đổi.

Đừng dùng:

Búa.
Ê tô.
Xe kéo.
Kìm.

để “sửa” rope.

Nhìn bên ngoài có thể đẹp hơn.

Khả năng chịu lực bên trong không tự phục hồi.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CÁP GỈ CÓ DÙNG TIẾP ĐƯỢC KHÔNG?

Gỉ nhẹ bề mặt chưa chắc làm sling phải loại ngay, nhưng severe corrosion là tình trạng đáng lo và cần xử lý theo tiêu chí loại bỏ.

Cần phân biệt:

Gỉ màu ngoài bề mặt.
Pitting.
Gỉ giữa strand.
Gỉ tại ferrule.
Gỉ tại hook/master link.

Ăn mòn làm:

Mất tiết diện kim loại.
Tạo rỗ.
Wire yếu đi.

Nếu sling vừa gỉ vừa broken wires:

Mức độ nghiêm trọng tăng.

Đừng bôi mỡ che gỉ rồi coi như đã xử lý.

Mỡ không phục hồi kim loại đã mất.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – BAO LÂU PHẢI KIỂM TRA?

Sling phải được kiểm tra thường xuyên và trước khi sử dụng theo yêu cầu quản lý an toàn phù hợp; tần suất chi tiết phụ thuộc điều kiện làm việc.

Ngoài việc kiểm tra trước khi nâng, nên có inspection định kỳ phù hợp với:

Tần suất sử dụng.
Môi trường.
Loại tải.
Mức độ khắc nghiệt.

Sling dùng:

Ngoài biển.
Nhà máy hóa chất.
Ba ca liên tục.

không thể có lịch giống sling chỉ dùng vài lần một tháng trong kho.

Một thói quen rất đáng làm:

Ghi serial sling.

Mỗi lần inspection cập nhật vào hồ sơ.

Sau này sẽ biết chính xác bộ nào đang có vấn đề.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN THEO HOWTO 10 BƯỚC NHƯ THẾ NÀO?

Muốn chọn sling đúng, hãy bắt đầu từ tải và hình học nâng rồi mới chọn đường kính cáp.

Phần HowTo này có thể đưa trực tiếp vào Table of Contents.

Bước 1: Xác định trọng lượng chính xác

Ví dụ:

8.500 kg.

Không dùng:

“Khoảng 8 tấn.”

Nếu có thể biết chính xác hơn.

Bước 2: Xác định trọng tâm

Trọng tâm quyết định:

Phân tải.
Điểm móc.
Khả năng cân bằng.

Bước 3: Xác định số điểm nâng

Có:

1 điểm.
2 điểm.
3 điểm.
4 điểm.

Từ đó chọn số chân sling.

Bước 4: Xác định khoảng cách điểm móc

Thông số này giúp tính góc sling.

Bước 5: Chọn chiều dài sling

Chiều dài ảnh hưởng trực tiếp đến góc.

Đừng chọn quá ngắn.

Bước 6: Xác định kiểu hitch

Là:

Vertical.
Choker.
Basket.
Bridle.

Bước 7: Xác định WLL yêu cầu

Dựa trên:

Tải.
Góc.
Số chân.
Cấu hình.

Bước 8: Chọn cáp và phụ kiện

Xác định:

Construction.
Core.
Grade.
Phi.
Ferrule.
Hook.
Master link.

Bước 9: Kiểm tra D/d và cạnh tải

Nếu sling ôm quanh:

Pin.
Trục.
Thép hộp.
Kết cấu.

phải kiểm tra bán kính và chống cạnh sắc.

Bước 10: Kiểm tra tag trước khi sử dụng

Đảm bảo:

Đúng WLL.
Đúng sling.
Tag đọc được.
Sling không hư.

Làm đủ 10 bước này tốt hơn nhiều việc chọn một sợi “phi lớn cho chắc”.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – VÍ DỤ CHỌN SLING CHO TẢI 5 TẤN RA SAO?

Giả sử cần nâng kiện hàng:

5 tấn

Có hai điểm móc.

Nếu dùng sling hai chân, chưa thể chọn sling ngay.

Phải biết góc.

Giả sử góc mỗi chân so với phương ngang:

60°.

Theo mô hình lý tưởng:

T = 5 / (2 × sin 60°)

≈ 2,89 tấn/chân.

Nhưng không dừng ở con số đó.

Còn phải chọn theo:

Rated load bảng sling.
WLL tại đúng góc.
Hook.
Master link.
Phương án rigging.

Nếu góc giảm xuống 30°:

T = 5 tấn/chân.

Cùng kiện 5 tấn.

Cùng hai chân.

Nhưng lực mỗi chân tăng gần gấp đôi.

Đây chính là lý do CapThepVN không thể trả lời nghiêm túc câu:

“5 tấn dùng phi bao nhiêu?”

khi chưa biết góc.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – VÍ DỤ CHỌN SLING CHO TẢI 10 TẤN THẾ NÀO?

Với tải 10 tấn, trước tiên cần xác định:

Bao nhiêu điểm nâng?
Khoảng cách giữa các tai nâng?
Chiều cao móc cẩu?
Trọng tâm?
Không gian xung quanh?

Giả sử dùng 4 chân.

Không được:

10 / 4 = 2,5 tấn/chân

rồi mua mỗi chân WLL 2,5 tấn.

Trong thực tế bốn chân có thể không phân tải hoàn toàn đồng đều.

Hãy dùng rated load của 4-leg sling assembly theo góc được nhà sản xuất công bố.

Với hàng nặng, nên gửi đầy đủ bản vẽ hoặc kích thước.

Tư vấn lúc đó mới có giá trị.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CHECKLIST ĐẶT HÀNG CẦN CUNG CẤP GÌ?

Khi đặt sling cáp thép theo yêu cầu, CapThepVN khuyên cung cấp:

Tải trọng vật.
Số điểm nâng.
Khoảng cách điểm nâng.
Sling cần mấy chân.
Chiều dài mong muốn.
Kiểu đầu trên.
Kiểu đầu dưới.
Có hook hay không.
Có thimble không.
Môi trường sử dụng.
Có gần biển không.
Có nhiệt độ cao không.
Tần suất nâng.

Nếu có:

Ảnh vật.
Bản vẽ.
Ảnh tai nâng.

thì càng dễ tư vấn đúng.

Thật ra một tấm ảnh hiện trường đôi khi giúp nhiều hơn vài dòng mô tả.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – NÊN CHỌN SLING DƯ TẢI BAO NHIÊU?

Không nên tự đặt một phần trăm “dư tải” cố định cho mọi hệ thống; hãy chọn WLL bằng hoặc lớn hơn yêu cầu sau khi đã tính đúng cấu hình nâng.

Ví dụ nhu cầu thực:

WLL tối thiểu 4,2 tấn.

Không chọn sling WLL 4 tấn.

Có thể chọn cấp tải tiếp theo phù hợp.

Nhưng đừng nghĩ:

“Cứ lấy gấp đôi tải là chắc nhất.”

Sling quá lớn có thể:

Nặng.
Cứng.
Khó thao tác.
Không vừa tai nâng.
Không vừa hook.

Đúng tải và đúng hình học tốt hơn quá khổ vô lý.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CÁP MẠ KẼM CÓ NÊN DÙNG KHÔNG?

Cáp mạ kẽm phù hợp khi cần tăng khả năng chống ăn mòn trong những môi trường thích hợp.

Có thể hữu ích ở:

Ngoài trời.
Cảng.
Môi trường ẩm.

Nhưng phải chọn đúng sản phẩm nâng hạ.

Không phải cáp mạ kẽm nào bán ngoài thị trường cũng được thiết kế làm lifting sling.

Đừng nhìn thấy:

Phi đúng.

Mạ đẹp.

rồi tự gia công để nâng.

Phải xem:

Construction.
Grade.
MBL.
Chứng từ.
Quy trình sling.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – SLING INOX CÓ TỐT HƠN KHÔNG?

Sling inox có lợi thế về chống ăn mòn trong một số môi trường nhưng không tự động tốt hơn sling cáp thép carbon cho mọi ứng dụng nâng.

Inox thường đắt hơn.

Sức bền và cấu trúc cũng khác.

Nên dùng khi thực sự cần:

Chống ăn mòn.
Môi trường vệ sinh.
Hóa chất phù hợp.

Không dùng chỉ vì:

“Inox không gỉ nên chắc an toàn hơn.”

An toàn nâng hạ vẫn phải dựa vào:

WLL.
Construction.
Certification.
Phụ kiện.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – NÊN MUA SLING LÀM SẴN HAY GIA CÔNG THEO YÊU CẦU?

Nếu tải và kích thước nâng đặc thù, sling gia công theo yêu cầu thường hợp lý hơn vì có thể tối ưu đúng chiều dài, số chân và phụ kiện.

Sling làm sẵn phù hợp khi:

Nhu cầu tiêu chuẩn.
Tải phổ biến.
Chiều dài phổ biến.

Gia công riêng phù hợp khi:

Máy móc lớn.
Kết cấu dài.
Điểm nâng đặc biệt.
Cần sling 3–4 chân.
Hook hoặc master link riêng.

Điểm quan trọng không phải “làm sẵn hay đặt riêng”.

Mà là:

Có đúng WLL và cấu hình hay không.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – NHỮNG SAI LẦM NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?

Các lỗi CapThepVN thấy đáng tránh gồm:

Chọn sling chỉ theo phi cáp.
Lấy MBL làm tải nâng.
Không đọc WLL.
Hai chân thì chia đôi tải.
Bốn chân thì chia bốn tải.
Không tính góc sling.
Dùng WLL vertical cho choker.
Mặc định basket gấp đôi.
Không kiểm tra D/d.
Móc sling trực tiếp qua cạnh sắc.
Sling đủ tải nhưng hook thiếu tải.
Sling đủ tải nhưng ma ní thiếu tải.
Mất tag vẫn tiếp tục dùng.
Kéo lê sling.
Thắt nút để làm ngắn sling.
Cho sling chịu shock load.
Nắn kink rồi dùng tiếp.
Dùng sling birdcage.
Bôi mỡ che gỉ.
Chỉ hỏi “phi bao nhiêu” mà không nói góc.

Nếu chọn một lỗi khiến tư vấn sai ngay từ đầu, đó là số 20.

Vì sling không được chọn chỉ bằng đường kính.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – FAQPAGE GỒM NHỮNG CÂU HỎI NÀO?

Sling cáp thép là gì?

Sling cáp thép là bộ dây cáp thép được gia công đầu nối và phụ kiện để sử dụng trong nâng hạ tải.

Sling cáp thép có mấy loại?

Phổ biến có:

1 chân.
2 chân.
3 chân.
4 chân.
Eye-and-eye.
Endless.
Braided sling.

WLL sling là gì?

WLL là giới hạn tải làm việc của sling trong cấu hình được quy định.

MBL sling là gì?

MBL là tải phá hủy tối thiểu, không phải tải nâng làm việc.

Sling phi 16 nâng được bao nhiêu tấn?

Không thể xác định chỉ từ phi 16. Phải biết construction, core, grade, kiểu sling và góc.

Sling hai chân có chịu gấp đôi một chân không?

Không nhất thiết vì tải mỗi chân thay đổi theo góc.

Sling 4 chân có chia tải đều 4 không?

Không nên mặc định như vậy.

Sling góc 60° tải thế nào?

Tải trên chân thấp hơn cấu hình góc 30° với cùng tải và số chân.

Góc sling càng rộng có tốt không?

Không. Góc càng thấp so với phương ngang thì lực trên mỗi chân càng tăng.

Có dùng sling dưới góc 30° không?

OSHA hướng dẫn không sử dụng horizontal angle dưới 30° trừ trường hợp được nhà sản xuất hoặc người đủ năng lực khuyến nghị.

Choker có bằng tải vertical không?

Thường không. Choker có rated capacity riêng.

Góc choke bao nhiêu là đáng chú ý?

Các bảng OSHA dành cho wire rope sling nêu rated load choker với điều kiện angle of choke từ 120° trở lên; nhỏ hơn mức này cần hiệu chỉnh theo hướng dẫn phù hợp.

Basket sling có gấp đôi tải không?

Không nên mặc định trong mọi điều kiện.

Sling 6×36 có tốt hơn 6×19 không?

Không phải luôn luôn. Mỗi cấu trúc có đặc tính khác nhau.

IWRC hay FC tốt hơn cho sling?

IWRC thường phù hợp nhiều ứng dụng tải nặng, nhưng phải tra đúng thông số.

Sling bị gỉ có dùng được không?

Phụ thuộc mức ăn mòn; gỉ nghiêm trọng là dấu hiệu phải xử lý theo tiêu chí loại bỏ.

Sling bị kink có dùng được không?

Không nên nắn rồi tiếp tục sử dụng nếu cấu trúc đã biến dạng.

Sling birdcage có dùng được không?

Đây là dạng biến dạng nghiêm trọng và không nên tiếp tục sử dụng như sling bình thường.

Sling mất tag có dùng được không?

Không nên sử dụng khi không xác định được chắc chắn rated load và nhận dạng sling.

Có kéo lê sling trên nền được không?

Không nên. OSHA cũng hướng dẫn không kéo sling qua sàn hoặc bề mặt mài mòn.

Có thắt nút sling để rút ngắn không?

Không.

Có dùng sling với cạnh sắc không?

Cần bảo vệ sling bằng biện pháp thích hợp tại cạnh sắc. (OSHA)

Có thể nâng vượt WLL một chút không?

Không nên cố tình vượt WLL.

Design factor sling thường bao nhiêu?

Các bảng OSHA cho nhiều wire rope sling 6×19 và 6×36 sử dụng design factor 5.

SLING CÁP THÉP LÀ GÌ? CÁC LOẠI, TẢI TRỌNG VÀ CÁCH LỰA CHỌN – CUỐI CÙNG NÊN CHỌN THẾ NÀO?

Sling cáp thép là thiết bị liên kết tải với máy nâng, vì vậy việc lựa chọn phải dựa trên toàn bộ cấu hình nâng chứ không chỉ đường kính dây. Muốn chọn đúng, trước tiên phải biết trọng lượng vật, số điểm nâng, khoảng cách điểm móc, góc sling và kiểu hitch; sau đó mới chọn WLL, construction, phi cáp, master link, hook và các phụ kiện.

Nếu cần nhớ ngắn gọn, CapThepVN khuyên nhớ 10 điểm:

Chọn theo WLL, không chọn theo MBL.
Không chọn sling chỉ bằng phi cáp.
Xác định đúng số chân.
Tính đúng góc sling.
Phân biệt vertical, choker và basket.
Kiểm tra D/d.
Mọi phụ kiện phải đủ WLL.
Bảo vệ sling khỏi cạnh sắc.
Không dùng sling kink, birdcage hoặc hư hỏng nghiêm trọng.
Đọc tag trước khi nâng.

Có một cách hỏi rất thực tế khi cần mua sling.

Thay vì:

“Cho tôi sling cáp phi 18.”

Hãy nói:

“Tôi nâng máy 8 tấn, có hai tai nâng cách nhau 2,4 m, điểm hook cao hơn tải khoảng 2 m, cần sling hai chân, mỗi đầu dùng hook.”

Chỉ cần vậy thôi, người tư vấn đã có rất nhiều dữ liệu để chọn sản phẩm đúng hơn.

Bởi vì mục tiêu cuối cùng không phải bán được một sợi cáp càng to càng tốt.

Mục tiêu là:

Làm được một bộ sling đủ tải, vừa thiết bị, dễ thao tác và đúng điều kiện nâng.

Đó cũng là cách CapThepVN nhìn câu hỏi Sling cáp thép là gì? Các loại, tải trọng và cách lựa chọn.

OSHA nhấn mạnh rated load của wire rope sling phụ thuộc đồng thời vào sức bền vật liệu, design factor, kiểu hitch, góc tải, D/d và hiệu suất gia công. (OSHA)

Vì vậy câu hỏi quan trọng nhất trước khi mua sling không phải:

“Phi bao nhiêu?”

Mà là:

“Tôi nâng vật gì, nặng bao nhiêu, bằng cấu hình nào?”

Khi ba thông tin đó rõ, phần chọn sling mới bắt đầu đúng.

Lưu ý kỹ thuật: Nội dung trên phục vụ tham khảo về sling cáp thép, các loại sling, tải trọng sling và cách lựa chọn. Với tải trọng lớn, nâng người, thiết bị giá trị cao hoặc cấu hình rigging phức tạp, cần sử dụng rated load của đúng sản phẩm, tài liệu nhà sản xuất, tiêu chuẩn áp dụng và phương án của người có chuyên môn; không dùng các ví dụ tính toán trong bài thay cho bảng tải chính thức.